Чаму Захад не пайшоў на расейскую атамную энэргетыку
Значная частка расійскага экспарту энерганосьбітаў пацярпела ад санкцый Захаду пасля таго, як краіна пачала поўнамаштабнае ўварванне ва Украіну, за выключэннем - ядзерная энергетыка.
Расейская дзяржаўная ядзерная манапаліста «Расатам», якая экспартуе і ўзбагачае ўран, а таксама будуе атамныя электрастанцыі па ўсім сьвеце, кантралюе найбуйнейшую ў Эўропе АЭС у Запарожскай вобласьці Ўкраіны з таго часу, як расейскія войскі захапілі яе год таму.
Кіеў абвінаваціў расейскія сілы ў пераўтварэнні комплексу ў ваенную базу і выкарыстанні яго ў якасці прыкрыцця для нападаў, ведаючы, што Украіна не можа адказаць на агонь, не рызыкуючы паразіць адзін з рэактараў станцыі. Украіна таксама абвінаваціла Расію ў выбухах на месцы, у тым ліку ў канцы мінулага года.
Пятро Коцін, часовы прэзідэнт украінскай атамнай энергетычнай кампаніі «Энергаатам», занепакоены мілітарызацыі АЭС, а таксама значным скарачэннем колькасці кваліфікаванага персаналу на пляцоўцы. У расійскай прэс-службе завода CNN паведамілі, што ідзе набор новых супрацоўнікаў, «што забяспечвае бяспечную працу».
Калі што-небудзь здарыцца, Энергаатам «не можа ўскочыць і фактычна змякчыць якія-небудзь наступствы або змякчыць любую надзвычайную сітуацыю», таму што Расея кантралюе тэрыторыю, сказаў Коцін.
Нягледзячы на тое, што Коцін ахарактарызаваў як рост рызыкі памылкі або парушэння пратаколаў бяспекі на Запарожскай станцыі, і неаднаразовыя заклікі Кіева ўвесці санкцыі супраць «Расатама», расійская кампанія застаецца ў значнай ступені цэлай, хоць Вялікабрытанія ўвяла санкцыі супраць яе вышэйшага кіраўніцтва і некалькіх даччыных кампаній у мінулым годзе. месяц, і Фінляндыя скасавала здзелку аб электрастанцыі ў траўні мінулага года.
Эксперты кажуць, што «Расатам» па-ранейшаму абаронены жыццёва важнай роляй, якую ён адыгрывае ў сусветнай ядзернай энергетыцы, і тым фактам, што яго нельга лёгка замяніць.
Праблема ў тым, што «ўзаемазалежнасці вартыя расійскай матрошкі», — кажа Пол Дорфман, старшыня Nuclear Consulting Group і шматгадовы дарадца ўрада Вялікабрытаніі і ядзернай прамысловасці.
Па-першае, Расатам з'яўляецца ключавым экспарцёрам ядзернага паліва. У 2021 годзе Злучаныя Штаты разлічвалі на расійскую ядзерную манаполію на 14% урану, які сілкаваў іх ядзерныя рэактары. Эўрапейскія энэргетычныя прадпрыемствы закуплялі ў «Расатама» амаль пятую частку свайго ядзернага паліва. Па словах Дорфмана, Еўрасаюз не дасягнуў вялікага прагрэсу пасля таго, як адмовіўся ад ядзернай прамысловасці Расіі.
«Расатам» таксама прадастаўляе паслугі па ўзбагачэнні, што складае 28% ад таго, што патрэбна ЗША ў 2021 годзе.
Ён пабудаваў мноства атамных станцый па ўсім свеце і ў некаторых выпадках фінансаваў іх будаўніцтва. Па дадзеных Цэнтра глабальнай энергетычнай палітыкі Калумбійскага ўніверсітэта, на канец 2021 года амаль кожная пятая атамная электрастанцыя ў свеце знаходзілася ў Расіі або пабудавана ў Расіі, а «Расатам» будуе яшчэ 15 за межамі Расіі.
Капер Шулецкі, прафесар-даследчык Нарвежскага інстытута міжнародных спраў, кажа, што кошт будаўніцтва АЭС настолькі высокі, што яго могуць фінансаваць толькі ўрады, а ў некаторых выпадках нават яны не могуць сабе гэта дазволіць. У такіх выпадках «Расатам» часта ўмешваўся, прапаноўваючы крэдытныя лініі пад гарантыі расейскага ўраду і ў некаторых выпадках доўгатэрміновыя кантракты на пастаўку паліва для станцыі ці нават на яе эксплуатацыю.
Шулецкі, які быў суаўтарам нядаўняга артыкула аб ядзернай прамысловасці Расіі, кажа, што найбольш экстрэмальнай з такіх здзелак з'яўляецца мадэль "будуй, валодай і кірую". Упершыню ён быў выкарыстаны «Расатамам» з турэцкай электрастанцыяй «Аккую», якую карпарацыя будуе, цалкам фінансуе і абавязалася працаваць на працягу ўсяго тэрміну службы.
Такая залежнасць можа пераўзысці іншыя меркаванні. Напрыклад, Венгрыя была самым моцным праціўнікам санкцый супраць «Расатама» ў Еўрасаюзе. Гэта таксама адна з некалькіх краін ЕС, якія залежаць ад ядзернай энергіі для атрымання больш чым 40% сваёй электраэнергіі, і яна мае доўгатэрміновую здзелку аб фінансаванні з Расатамам для будаўніцтва АЭС.
Эксперты кажуць, што пошук новых пастаўшчыкоў, якія заменяць «Расатам» у сусветнай ядзернай індустрыі, зойме гады.
Магчыма, таму, не адпуджваючы будучых кліентаў, акупацыя «Расатамам» завода ў Запарожжы супала з ростам замежных даходаў кампаніі. Яе генеральны дырэктар Аляксей Ліхачоў заявіў расійскай газеце "Известия" ў снежні, што даходы за мяжой вырастуць прыкладна на 15% у 2022 годзе ў параўнанні з 2021 годам.
У сваю чаргу Коцін з «Энергаатама» лічыць, што «Расатам» абслугоўвае абсталяванне на станцыі настолькі дрэнна, што расейская акупацыя можа нанесці незваротную шкоду.
Калі гэта працягнецца яшчэ год, "то я ўпэўнены, што мы не зможам перазапусціць гэты завод", сказаў ён.
Дыпламатычныя намаганні вярнуць кантроль над станцыяй Украіне застапарыліся, заявіў у мінулыя выходныя міністр энергетыкі Украіны Герман Галушчанка.
Расія неаднаразова абвінавачвала Украіну ў абстрэле Запарожскай АЭС, а ў электронным лісце CNN прэс-служба «Расатама» абвергла наяўнасць цяжкай ваеннай тэхнікі на АЭС.
No comments:
Post a Comment